Cvijan Golijanin – legenda Jahorine po kojoj je ostala upamćena Cvijanova žica

Kada se govori o istoriji Jahorine, najčešće se pominju prve skije, stare žičare, veliki snjegovi, sportska takmičenja i Zimske olimpijske igre. Ipak, iza razvoja planine stajali su i ljudi čija su imena vremenom postala dio njenog identiteta.

Jedan od njih bio je Cvijan Golijanin, čovjek iz sela Zabojska, na južnim padinama Jahorine. Generacije skijaša pamtile su ga kao vedrog i ljubaznog čovjeka koji je gotovo čitav svoj radni vijek proveo uz jahorinske žičare.

Njegovo ime toliko se vezalo za početke skijanja na planini da je prva jahorinska žičara među ljudima ostala poznata jednostavno kao – Cvijanova žica.

Cvijan i počeci žičara na Jahorini

Prva skijaška žičara na Jahorini izgrađena je početkom pedesetih godina, u vrijeme kada je planina tek počinjala da se pretvara u ozbiljan zimski centar.

U detaljnom opisu razvoja žičara geograf dr Ljubo J. Mihić navodi da je prva žičara otvorena 29. novembra 1952. godine. Polazila je od hotela „Jahorina“, sa oko 1.660 metara nadmorske visine, i vodila prema Goloj Jahorini do 1.885 metara. Bila je duga 1.050 metara, imala 102 jednosjeda, kapacitet od oko 360 putnika na sat, a vožnja do vrha trajala je osam minuta.

Mihića je podatke dobio upravo od Cvijana Golijanina, koji je rukovodio žičarama na Jahorini od njihovog otvaranja.

Cvijan je nadzirao rad žičare i ulazak skijaša, a kasnije je bio vezan i za druge žičare koje su građene na Jahorini. Prema lokalnim svjedočenjima, radio je sve do perioda velikih promjena i modernizacije planine pred Zimske olimpijske igre 1984. godine.

Ali skijaši ga nisu pamtili samo kao čovjeka koji je vodio računa o žičari.

Pamtili su njegov karakter.

Bio je poznat kao vedar, pristupačan i ljubazan čovjek, svakodnevno u kontaktu sa ljudima koji su dolazili na planinu. Upravo zbog te bliskosti između Cvijana, skijaša i prve žičare među ljudima se ustalilo ime „Cvijanova žica“.

Čovjek koji je život proveo uz Jahorinu

Cvijan nije poznavao Jahorinu samo kroz skijanje i žičare. „Stari Cvijan“ i Obren Golijanin su svoj vijek proveli „u zagrljaju planine Jahorine“.

Mihić njih je bilježio priče o jahorinskom cvijeću, jagodama, borovnicama, malinama, kupinama, ribizlama, gljivama i drugom bogatstvu planine.

To Cvijana pokazuje u nešto drugačijem svjetlu. Nije bio samo čovjek zaposlen na jednoj tehničkoj instalaciji. Bio je jedan od ljudi koji su planinu poznavali iz svakodnevnog života – njene puteve, zime, snjegove, šume i opasnosti.

A jedna od tih opasnosti skoro ga je koštala života.

Preživio lavinu

Jedna od najupečatljivijih priča o Cvijanu Golijaninu sačuvana je upravo zahvaljujući Ljubi Mihiću. Cvijan se jednog dana kretao sa Gole Jahorine niz južne padine prema Crnoj Rijeci, kada se pokrenula ogromna masa snijega.

Lavina ga je zahvatila. Cvijan je zajedno sa snijegom nošen oko 500 metara niz planinu. Ljudi iz okolnih sela vidjeli su šta se dogodilo, krenuli sa lopatama i uspjeli da ga pronađu i spasu.

Od jedne žičare do olimpijske planine

Kada je Cvijan počinjao da radi uz žičaru, Jahorina je izgledala potpuno drugačije nego danas.

Još početkom pedesetih godina skijaši i planinari iz Sarajeva dolazili su vozom do Pala, a zatim se satima pješke penjali prema Jahorini noseći skije i opremu. Izgradnja prve žičare označila je jednu od najvažnijih prekretnica u razvoju planine kao skijaškog centra.

Mihić navodi da se upravo poslije Drugog svjetskog rata počinje ozbiljnije razvijati skijanje na Jahorini, a da je 1952. godine izgrađena prva žičara prema vrhovima Gole Jahorine.

Cvijan je tako svjedočio velikoj transformaciji planine – od vremena jedne jednostavne jednosjedne žičare do Jahorine koja je početkom osamdesetih godina imala više žičara, uređene staze i infrastrukturu sposobnu da ugosti velika međunarodna takmičenja.

Uoči Zimskih olimpijskih igara 1984. godine počelo je novo poglavlje Jahorine.

Ime kojeg se i danas rado sjećamo

Danas su stare konstrukcije zamijenile moderne žičare i gondole. Promijenili su se hoteli, staze, način skijanja i izgled Jahorine.

Ali u pričama o staroj Jahorini jedno ime se neprestano vraća. Možda upravo zato priča o Cvijanu Golijaninu vrijedi više od priče o jednoj staroj žičari.

Jer žičare se grade, mijenjaju i nestaju. A ljudi koji su pravili planinu, postanu dio njenog identiteta.